Пәні:

 Қазақ әдебиеті

Пән  мұғалімі:

А.Гилманова

Сыныбы:

6

Сабақтың тақырыбы

Қазыбек бидің шешендігі

Мақсаты

Күтілетін нәтиже

Оқушыларға шешендік өнер туралы мағлұматтарын тереңдетіп, оның жан – жақты тарихи екенін таныту.                                                    Оқушылардың танымдық ой – өрісін кеңейту сөздік қорларын молайту, өзіндік пікір айта білу қабілетін дамыту.                            Оқушыларды туған елін, жерін қадірлеуге, отан сүйгіштікке тәрбиелеу. Қазыбек би туралы мәлімет беру.

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Өткен  сабақты қорыту

1. Төле биді халық арасында кім деп атаған?   / Қарлығаш әулие/
2.    Төле би алғашқы төрелігін қанша жасында айтқан? / 15 жаста/
3.    «Бай болсаң, халыққа пайдаң тисін, батыр болсаң, жауға найзаң тисін...» деген сөздерін кімге арнаған? Орманбет би/

Оқушылар  сұрақтарға жауап  береді.

Қызығушылықты ояту

 Шешендік  нақыл  сөздер  арқылы  топқа бөлу.

Қаз дауысты Қазыбек би, Қазыбек Келдібекұлы – қазақ халқының XVII – XVIII-ғасырлардағы ұлы үш биінің бірі, көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері. Орта жүз арғын тайпасының қаракесек руына кіретін болатқожа атасынан шыққан ол 1667 жылы Сыр бойында дүниеге келген. Арғы аталары Шаншар абыз, Бұлбұл, өз әкесі Келдібек — есімдері елге белгілі әділ билер болған.

Қаз дауысты Қазыбектің оқыған жерлері, алған білімі туралы нақты дерек жоқ. Дегенмен, ел аузындағы әңгіме, аңыздар мен биден жеткен шешендік сөздер оның өз заманында білімді де жетелі, халықтың ауыз әдебиеті мен салт-дәстүр, рәміздерін, ата жолы заңдарын мейлінше мол меңгерген, озық ойлы, әділ де көреген, батыл да батыр адам болғандығын айқын аңғартады. Әділдігі мен алғырлығы үшін Тәуке хан Қазыбекті Орта жүздің Бас биі еткен. Би Әз Тәукенің тұсында хан кеңесінің белді мүшелерінің бірі болса, Сәмеке, Әбілмәмбет, Абылай ел билеген кезеңдерде де мемлекет басқару ісіне жиі араласып, ішкі-сыртқы саясатта ақыл-кеңестер беріп отырған

Оқулықтағы тапсырмаларды орындау.

Топтық  жұмыс

I топ    «Би» деген атаққа әр қатар жан-жақты сипаттама беріп көрейік. 
                           қоғам қайреткері                                                       сөзге шешен 
          БИ           мәмілегер                                         БИ                 ақынжанды
                         хан кеңесшісі                           кемеңгер
                         заңды жетік меңгерген                                       от ауызды, орақ тілді
Би дегеніміз- халықтың көкейіндегісін айтқан, жарыққа шығарған әділет жоқшысы екенін танимыз.  

II-топ

Кім жақын?
    Тату болса ағайын жақын,
    Ақылшы болса, апайың жақын.
    Бауырмал болса, інің жақын,
    Инабатты болса, келінің жақын.
      Қазыбек бидің  бұл толғауын қандай толғауға  жатқызамыз?  / шешендік толғау/ Өлеңде фигураның бір түрі-эпифораны шешен баба шебер қолданған.

Эпифора- өлең тармақтарының соңында сөз немесе сөз тіркесінің қайталануы. 

III-топ

Венн диаграммасы арқылы  Төле би мен Қазыбек  биді ұқсастықтары мен  айырмашылықтары арқылы салыстыру.

Ой толғаныс

НЕ БІЛДІК? НЕ ҮЙРЕНДІК?
Қандай қазақ би – шешендерімен таныстық?
Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би.
Шешендік – билер жалпы қандай болуы керек?
Яғни, қайраткер, дау, билік, дарынды, сауатты, ұтымды болулары керек. Бабаларымыз айтқандай «Бата менен ел көгерер, жаңбыр менен жер көгерер.» Сондықтан да оқушыларымыз дайындаған шағын көрініске назар аударайық. (Рөлдік ойын)
БАТА
- Ата, бата деген не?
- Бата – ақ ниет, жақсы тілек, халқымыздың ежелгі мұрасы.
- Ендеше ата маған батаңызды беріңіз.
«Арыстандай болсын айбатың,
Аюдай болсың қайратың,
Гүлге толсын өңірің,
Көңілді өтсін өмірің,
Асқа толсын табағың,
Ашық болсын қабағың!»
- ӘУМИН!

Үйге тапсырма

Билер туралы мәліметтер жинақтау.

Күнделіктеріне жазып алады.

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау

Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады